Dyżur telefoniczny pracownika po godzinach pracy i ile naprawdę kosztuje firmę
Za sam dyżur pod telefonem w domu nic się nie płaci, ale każda odebrana rozmowa to nadgodziny z dodatkiem, a dyżur musi zmieścić się w 11 godzinach odpoczynku. Liczymy koszt na przykładzie firmy z pięcioma wieczornymi telefonami dziennie i porównujemy go z sekretarką po godzinach.
W skrócie: za sam dyżur telefoniczny pełniony w domu pracownikowi nic się nie należy, ale każda odebrana rozmowa jest pracą. Gdy wychodzi poza normę czasu pracy, płacisz za nią jak za nadgodziny z dodatkiem 50 procent (100 procent w nocy, w niedziele i święta). Dyżur nie może też skracać 11 godzin odpoczynku dobowego, a rozmowy liczą się do rocznego limitu nadgodzin. Przy kilku wieczornych telefonach dziennie koszt jest niski, przy kilkunastu i w soboty zwykle opłaca się zewnętrzna sekretarka po godzinach.
Klienci dzwonią po zamknięciu firmy? Zaznacz, do której ma działać linia i ile telefonów przychodzi dziennie, a plan obsługi z wyceną pakietu zobaczysz od razu. Przygotuj plan i wycenę, bez zakładania konta.
Czym jest dyżur telefoniczny pracownika
Kodeks pracy nie zna osobnego pojęcia dyżuru telefonicznego. Jest jeden dyżur z art. 1515: pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy, w zakładzie pracy albo w innym wyznaczonym miejscu. Dyżur pod telefonem to po prostu dyżur, którego miejscem jest dom pracownika, a narzędziem służbowa komórka.
W małych firmach usługowych wygląda to zwykle tak samo. Biuro zamyka się o 16:00, ktoś z zespołu zabiera telefon firmowy do domu i odbiera, gdy dzwoni klient. Raz w tygodniu robi to właściciel, w pozostałe dni pracownicy na zmianę. Na papierze nic to nie kosztuje. W praktyce koszt jest, tylko rozłożony w kilku miejscach.
Czy dyżur telefoniczny wlicza się do czasu pracy?
Nie, dopóki pracownik nie wykonuje pracy. Czas samej gotowości nie jest czasem pracy (art. 1515 § 2 Kodeksu pracy). Gdy jednak odbierze telefon, umówi klienta albo sprawdzi coś w systemie, ten czas jest już pracą i doliczasz go do jego czasu pracy. Jeśli przekracza normę dobową albo tygodniową, rozliczasz go jako nadgodziny.
Dyżur pod telefonem a wynagrodzenie
Zasady wynagradzania zależą od miejsca dyżuru i od tego, czy pracownik naprawdę pracował.
| Sytuacja | Co należy się pracownikowi | Podstawa |
|---|---|---|
| Dyżur w domu bez żadnej rozmowy | Nic | art. 1515 § 3 Kodeksu pracy |
| Dyżur w firmie bez wykonywania pracy | Czas wolny w wymiarze dyżuru, a gdy go nie udzielisz, wynagrodzenie z osobistego zaszeregowania (bez wyodrębnionej stawki 60 procent wynagrodzenia) | art. 1515 § 3 |
| Rozmowy w czasie dyżuru w dzień roboczy | Normalne wynagrodzenie plus dodatek 50 procent albo czas wolny | art. 1511 § 1 pkt 2, art. 1512 |
| Rozmowy w nocy, w niedzielę lub święto | Normalne wynagrodzenie plus dodatek 100 procent albo czas wolny | art. 1511 § 1 pkt 1 |
| Praca w sobotę wolną z rozkładu | Inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego | art. 1513 |
Dla porządku warto wiedzieć, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 21 lutego 2018 r. (C-518/15, Matzak) uznał dyżur w domu za czas pracy, gdy ograniczenia są tak duże, że pracownik praktycznie nie może zajmować się swoimi sprawami (strażak musiał stawić się w 8 minut). Dyżur, w którym wystarczy odebrać telefon, zwykle tego progu nie przekracza, ale im krótszy czas reakcji narzucisz, tym bliżej tej granicy jesteś.
Ile kosztuje dyżur telefoniczny po godzinach pracy
Policzmy firmę serwisową, która zamyka biuro o 16:00, a klienci dzwonią do 20:00. Przyjmijmy pracownika z pensją 6 000 zł brutto i miesiąc z 168 godzinami pracy. Stawka godzinowa wynosi wtedy około 35,71 zł, a godzina nadliczbowa w dzień roboczy z dodatkiem 50 procent około 53,57 zł. Ze składkami pracodawcy (około 20,48 procent) firma płaci za nią mniej więcej 64,50 zł.
- 5 rozmów wieczorem. Rozmowa z notatką i wpisem do kalendarza trwa średnio 6 minut, czyli 30 minut pracy dziennie. W 21 dniach roboczych to 10,5 godziny nadliczbowej i około 680 zł kosztu firmy miesięcznie.
- 15 rozmów wieczorem. To już 1,5 godziny dziennie, ponad 31 godzin w miesiącu i około 2 030 zł kosztu. Do tego dochodzi limit, o którym niżej.
- Soboty. Każda sobota z pracą oznacza oddanie pracownikowi innego dnia wolnego. Przy czterech sobotach w miesiącu tracisz cztery dni pracy tej osoby w tygodniu, a to zwykle boli bardziej niż sama kwota.
To rachunek dla jednej osoby. Gdy dyżury idą na zmianę, kwota rozkłada się na zespół, ale nie znika. Pełny koszt etatu, od którego liczymy te stawki, rozpisujemy we wpisie ile kosztuje sekretarka w firmie.
Limity, które ograniczają dyżury
Kwota to jedno. Dyżur musi się też zmieścić w przepisach o czasie pracy, i tu firmy wpadają najczęściej.
- Odpoczynek dobowy. Pracownikowi należy się co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie (art. 132), a czas dyżuru nie może go naruszać. Jeśli odebrał telefon o 19:50, nie powinien zaczynać pracy następnego dnia przed 6:50, a przy dyżurze do 22:00 kolejny dzień zaczyna się dopiero o 9:00.
- Odpoczynek tygodniowy. 35 godzin nieprzerwanie w tygodniu (art. 133). Dyżur od piątku wieczorem do soboty po południu łatwo go przecina.
- Roczny limit nadgodzin. Domyślnie 150 godzin w roku kalendarzowym (art. 151 § 3), chyba że regulamin pracy albo umowa ustalają inny limit. Przy 15 wieczornych rozmowach dziennie pracownik wyczerpuje 150 godzin w mniej niż pół roku.
- Kto nie może pełnić dyżuru. Nie wyznaczysz go osobom, których nie wolno zatrudniać w nadgodzinach, na przykład pracownicy w ciąży.
Koszty, których nie ma na liście płac
Pracownik na dyżurze odbiera z kanapy, przy kolacji, czasem z samochodu. Nie ma przed sobą kalendarza firmy, więc częściej obiecuje oddzwonienie niż umawia termin. Klient dostaje odpowiedź, ale nie zawsze załatwioną sprawę. Rano ktoś musi z tej rozmowy odtworzyć, co obiecano.
Drugi koszt to ludzie. Wieczory pod telefonem to także wizerunek pracodawcy, a kandydat, który przed przyjęciem oferty czyta opinie o pracodawcach, szybko zauważy, czy firma szanuje czas po pracy. W małym zespole odejście jednej osoby kosztuje więcej niż rok wieczornej obsługi.
Dyżur telefoniczny czy sekretarka po godzinach
Uczciwie: jeśli wieczorem dzwonią dwie, trzy osoby, a pracownik sam chce dorobić, dyżur jest tańszy w gotówce niż jakikolwiek abonament. Zewnętrzna obsługa ma sens, gdy telefonów jest więcej, gdy dochodzą soboty albo gdy firma i tak potrzebuje kogoś do odbierania w ciągu dnia.
| Dyżur pracownika | Sekretarka po godzinach | |
|---|---|---|
| Koszt przy 5 rozmowach wieczorem | Około 680 zł miesięcznie (przykład wyżej) | Pakiet Biuro 1 490 zł netto, linia do 18:00 i cały dzień roboczy |
| Koszt przy 15 rozmowach i sobotach | Około 2 030 zł plus oddane dni wolne | Pakiet Sekretariat 2 890 zł netto, linia do 20:00 i w soboty |
| Limit | 150 nadgodzin rocznie, 11 godzin odpoczynku | Limit połączeń w pakiecie, ponad nim 3 zł netto za rozmowę |
| Urlop i choroba | Trzeba przestawić grafik | Zastępstwo w cenie |
| Co rano dostajesz | Relację pracownika | Notatkę z każdej rozmowy i umówione terminy |
Abonament nie kupuje samych wieczorów. W tej samej cenie sekretarka odbiera telefony w ciągu dnia, prowadzi kalendarz i robi zadania biurowe z pakietu, więc porównuj go z całym kosztem obsługi telefonów, a nie tylko z dyżurem. Jeśli w ciągu dnia odbiera Twój zespół, wystarczy przekierować na nas połączenia po zamknięciu, a zakres takiej linii opisujemy na stronie recepcja telefoniczna dla firm.
Jak zdecydować w tydzień
- Przez tydzień zapisuj każdą rozmowę po 16:00 i w sobotę: godzinę, sprawę i czas trwania.
- Policz godziny pracy i przemnóż przez stawkę nadgodzin swojego pracownika ze składkami.
- Dolicz soboty jako oddane dni wolne i sprawdź, ile zostaje do limitu 150 godzin.
- Porównaj wynik z ceną pakietu w cenniku, pamiętając, że pakiet obejmuje też dzień roboczy.
Chcesz zobaczyć konkretną kwotę dla swojej firmy? W formularzu planu wybierz godziny „do 20:00” albo „także w soboty”, a wycena pokaże pakiet dopasowany do liczby telefonów. Przygotuj plan i wycenę.